Rieke merkt dat er een verschuiving ontstaat op haar spreekuur van pubers met acne vulgaris naar (jong)volwassen vrouwen – 25-35 jaar – met acne. Ook in de literatuur is er meer aandacht voor. Er is geen eenduidige verklaring voor deze verandering, maar er lijken meerdere factoren een rol te spelen.
“De toename kan deels te maken hebben met de toegenomen aandacht voor acne op sociale media”, zegt Rieke. “Maar het lijkt ook los daarvan vaker voor te komen. Hormonale factoren kunnen hierin een rol spelen. Vrouwen zijn op jongere leeftijd gestart met de anticonceptiepil, wat mogelijk de acne kan hebben uitgesteld. Bij het stoppen met de pil kan deze nog alsnog ontstaan. Verder kunnen westerse eetgewoonten en luchtvervuiling van invloed zijn. Misschien is het een optelsom van meerdere van deze factoren, dit weten we niet precies.”
Complexere behandeling
De groep (jong)volwassen vrouwen is lastiger te behandelen dan de pubermeisjes bij wie een korte kuur met isotretinoïne vaak effectief is, zegt Rieke. “De jonge vrouwen zijn veel therapieresistenter. De acne keert vaak terug na de behandeling. Waarom is onduidelijk, maar het betekent dus dat meerdere behandelingen nodig zijn. Daarnaast is een actieve kinderwens beperkend in behandelopties. Antibiotica geef je liever niet aan een vrouw die zwanger wil worden, isotretinoïne zeker ook niet. In dat geval zijn topicale middelen wel een optie, tenminste als er geen vitamine A in zit.”
Van echt nieuwe therapieën voor acne die aansluiten bij de verschuiving van de populatie is nog geen sprake, zegt Rieke. “Wel zien we dat therapieën op een andere manier worden ingezet. Een voorbeeld is topicale combinatietherapie in één tube. Op zich niet nieuw, maar nu wel in de laatste NVDV-richtlijn Acne Vulgaris in die vorm beschreven. In de eerdere richtlijn stonden nog de monopreparaten en in de huidige NHG-standaard is dit ook nog het geval. Het kan hierbij gaan om een combinatie van adapaleen en benzoylperoxide, of een combinatie van clindamycine met benzoylperoxide of met tretinoïne. Geen nieuw middel, maar een nieuwe samenstelling dus, goed bruikbaar en effectief. Ook in de huisartspraktijk kan dit worden
Uitleg belangrijk
Als het om (jong)volwassen vrouwen gaat, zeggen die nogal eens: “Ik ben al dertig, waarom heb ik dit?” Het is belangrijk daarover eerst het gesprek aan te gaan, zegt Rieke. “Daarbij hoort dan ook uitleg over het feit dat een onderhoudsbehandeling nodig is, omdat de behandeling echt meer tijd vergt dan bij acne in de puberleeftijd.” Over de relatie tussen acne bij (jong)volwassen vrouwen en de routinehuidverzorging is weinig bekend. “De richtlijn adviseert de huid één- of tweemaal daags te reinigen met een zeepvrije emulsie”, zegt Rieke. “Maar dit advies is vooral opgenomen om overmatige gezichtsreiniging te voorkomen. De wetenschappelijke onderbouwing ervoor is beperkt. Er is niet eens bewijs voor de invloed van wassen op de huid, laat staan van alle huidproducten. Uitleg is dus belangrijk. En het beste advies in de routinehuidverzorging is om alle eigen verzorgingsmiddelen en cosmetica te staken. Dit gesprek kost tijd. Daarom zien we dit type zorg toch veel in de derde lijn, omdat er heel veel informatie van sociale media te ontkrachten is. Maar natuurlijk blijft hierin ook een rol voor de huidtherapeut.”
Samenwerken
Het is waardevol als huidtherapeuten de voorlichting kunnen ondersteunen in relatie tot de acnebehandelingen die dermatologen kunnen bieden, stelt Rieke. “Een voorwaarde hiervoor is dat de kennis van de huidtherapeuten wordt versterkt. Tussen huidtherapeuten kan een verschil bestaan in achtergrond en mate van wetenschappelijk denken. Dit neemt niet weg dat huidtherapeuten over kennis beschikken waarmee zij in de voorlichting aan de patiënt een mooie aanvulling kunnen bieden op wat dermatologen hierin bieden. Het is waardevol als we elkaar wederzijds informeren over onze aanpak voor de behandeling van acne. Ik zie dus zeker kansen voor verdere samenwerking, want daarmee kunnen we elkaar allebei versterken.”
