Fillers zijn populairder, meer complicaties

Vooral het percentage jongvolwassenen als onderdeel van de totale groep mensen die botox- en fillerbehandelingen neemt toe. Decates: “Uit wetenschappelijk onderzoek⁴ volgt geen verband tussen dat feit en het optreden van meer of andere complicaties. Wel is het zo dat visuele sociale media, zoals Instagram en TikTok, bijdragen aan het stijgen van de aantallen afspraken voor een cosmetische behandeling.”⁵

Heftig

Decates zet twee dagen per week botox en fillers in zijn eigen praktijk. “Dat doe ik op een ethisch en moreel verantwoorde manier, waar ik mij prettig bij voel. Ik betracht terughoudendheid bij mensen onder de 25 jaar, spuit maximaal twee milliliter filler in en help patiënten te laten inzien dat ze mooi zijn zoals ze zijn. Een derde van hen loopt in dat laatste geval onbehandeld de deur uit, met een glimlach van oor tot oor, omdat dat gelukt is. Daarnaast besteed ik aandacht aan body dismorphic disorder: een psychiatrische aandoening waarbij het nooit genoeg is en waar 20 procent van de mensen die cosmetische behandelingen willen ondergaan last van heeft.”⁶ Daarnaast behandelt hij in het Erasmus MC patiënten die met complicaties kampen. “Dat doe ik één keer per week. Wij zijn de enige ter wereld met een dergelijke complicatiespreekuur. Afgezien van een acute situatie, zoals een bloedvatafsluiting, is de wachttijd zes tot negen maanden. Patiënten komen uit de hele wereld zijn echt ten einde raad. Dat maakt het werk zeer heftig.”

Nieuwe wetgeving in zicht

In 99 procent van de gevallen dat Decates patiënten behandelt, is dat vanwege complicaties als gevolg van fillers. “Botox is een medicijn en mag alleen door artsen geïnjecteerd worden. Daar zien we wel onderschatte bijwerkingen, zoals hoofdpijn en tijdelijk vertroebeld zicht, maar treden weinig complicaties op. De problemen liggen bij de fillers, medische hulpmiddelen, die wereldwijd in 95 procent van de gevallen bestaan uit hyaluronzuur. Alleen al in Europa zijn er honderdvijftig merken van dit middel. Gelukkig komt er op Europees niveau nieuwe wet- en regelgeving: de zogenaamde MDR annex VII.⁷ Die verhoogt de eisen aan de op de markt gebrachte hyaluronzuurfillers. Dit zal naar mijn verwachting het aantal merken significant doen verlagen en de patiëntveiligheid verhogen. Door onder meer COVID is de invoering van deze wetgeving uitgesteld, maar we verwachten dat dit in de komende jaren alsnog gebeurt.”

De huidige merken fillers verschillen in kwaliteit en blijven langere of kortere tijd zitten, geeft Decates aan. “Maar ik zie geen verschillen in complicaties. In 50 procent van de gevallen is er te veel filler op een verkeerde plek ingespoten door een behandelaar die niet zoveel ervaring heeft. Bacteriële ontstekingen zien we bij 15 tot 20 procent van de patiënten, vaak omdat er vóór de behandeling onvoldoende is gedesinfecteerd. Nog eens 15 tot 20 procent van de patiënten krijgen een overdreven reactie van hun eigen afweersysteem op die ingespoten filler. Sommige mensen hebben daarvoor genetische aanleg; iets dat met een voorafgaand DNA-onderzoek de kans op een complicatie verlaagd. Tot slot krijgt 10 procent last van een tijdelijke afsluiting van een bloedvat, doordat er in of rond een bloedvat wordt gespoten. Dat is te voorkomen door goede anatomische kennis te hebben en een echo te gebruiken.”

Samenwerking

Decates benadrukt hoe belangrijk de samenwerking tussen artsen en huidtherapeuten is. “Bijna altijd zijn vanwege complicaties behandelde patiënten daarna aangewezen op een huidtherapeut. Zij kunnen last hebben van een bacteriële ontsteking. Om die te verhelpen, zet ik een sneetje. Vervolgens is het aan de huidtherapeut om het ontstane litteken te handelen. Ook kan er een zwelling rondom de ogen zijn ontstaan als gevolg van een filler. Die filler haal ik weg, maar vervolgens is een huidtherapeut de aangewezen persoon om de zwelling met een laserbehandeling te doen verminderen. De samenwerking tussen artsen en huidtherapeuten is dus van groot belang. In feite vullen we elkaar aan, al hebben sommige artsen de neiging huidtherapeuten te overschreeuwen. Maar als het gaat om het verbeteren van de huidkwaliteit weten huidtherapeuten meer en zijn zij dus de experts om behandelingen uit te voeren.”

Mensen concreet een behandeling afraden, doet Decates niet snel. “Goede voorlichting draait om patiënten goed beslagen ten ijs naar een behandelaar te laten gaan. Hoeveel ervaring en welke diploma’s heeft degene die de behandeling uitvoert, welke producten gebruikt die, worden de lasers jaarlijks gecheckt? Dat zijn vragen die de patiënt moet stellen. Het liefst slaapt deze er vervolgens nog een nachtje over, ook al is dat niet de boodschap die de meeste mensen willen horen.”

Foto’s met toestemming van dr. Tom Decates en de patiënten op de foto’s.