Juridisch: informatieplicht binnen de behandelrelatie

5 minuten Wetten en regels Editie 1 March 2026

Adobe Stock

Hoe ver gaat jouw verantwoordelijkheid als huidtherapeut voor de volledigheid van de informatie die een patiënt jou verstrekt?

Annemarie Smilde

Rechtvoordezorg

Casus

Een vrouw komt bij jou voor het laseren van het gelaat in verband met overbeharing op wangen, kin en bovenlip. Zoals gebruikelijk heb jij aan het begin van de behandeling bij patiënte geïnformeerd naar medicatiegebruik. Je hebt haar uitgelegd dat je in geval van het gebruik van bepaalde medicatie, zoals antibiotica, een laserbehandeling vanwege de risico’s moet uitstellen of aanpassen. Een dag na de vierde behandeling belt patiënte jou omdat de gelaserde plekken anders dan voorgaande keren rood, gezwollen en pijnlijk zijn. Bij doorvragen blijkt jou dat patiënte antibiotica slikt vanwege een oorontsteking. Je vraagt je af wat jouw verantwoordelijkheid is en wat die van de patiënte.

Plichten huidtherapeut

Als huidtherapeut heb je een zorgplicht. Om goede zorg te kunnen verlenen, heb je informatie van de patiënt nodig. Zo vraag je de patiënt in het eerste contact om algemene en specifieke informatie om te bepalen wat het probleem is en welk onderzoek nodig is voor het bepalen van de diagnose en aangewezen behandeling. Bovendien moet je nagaan of er contra-indicaties zijn voor een voorgenomen behandeling.Daarnaast heb je een informatieplicht tegenover de patiënt. Je moet de patiënt onder meer informeren over de inhoud en doel van de behandeling, de kosten hiervan en de risico’s. In het geval van een laserbehandeling moet je de patiënt wijzen op het risico van schadelijke gevolgen bij gebruik van bepaalde medicatie. Daarbij moet je de patiënt expliciet zeggen dat die jou tijdig inlicht over medicatiegebruik, zodat jij kunt bepalen of de behandeling moet worden uitgesteld of aangepast.

Verantwoordelijkheid patiënt

De wet bepaalt wat je van een patiënt mag verwachten. In de wet WGBO staat: ‘De patiënt geeft de hulpverlener naar beste weten de inlichtingen en de medewerking die deze redelijkerwijs voor het uitvoeren van de overeenkomst behoeft.’ Uit deze formulering volgt dat een patiënt alleen in staat is aan deze verplichting te voldoen, als die weet welke informatie jij nodig hebt om jouw werk goed te kunnen doen. In deze casus is daarvoor cruciaal dat jij de patiënte uitlegt dat én waarom zij jou niet alleen voor de eerste behandeling maar voorafgaand aan alle vervolgbehandelingen laat weten of zij medicatie gebruikt.

De positie van huidtherapeut als het misgaat

Wanneer een patiënt melding maakt van klachten na een behandeling, die onbedoeld of onverwacht zijn, zoals in deze casus, moet je onderzoeken of er iets misgegaan is in de zorgverlening. Hierbij volg je de procedure voor het intern registeren en onderzoeken van incidenten. Blijkt uit onderzoek dat medicatiegebruik de waarschijnlijke oorzaak van de klachten is, dan is de vraag of de patiënt wist dat hij jou hierover had moeten informeren. Als de patiënt zegt dit niet te hebben geweten, moet jij kunnen aantonen dat jij patiënt hierop hebt gewezen. Slaag je daar niet in, dan heeft dat nadelige gevolgen voor je juridische positie bij een klacht of schadeclaim. In deze casus is het dus essentieel dat je aan de hand van het dossier aannemelijk kunt maken dat je patiënte hebt geïnformeerd over de risico’s van medicatiegebruik en haar plicht om jou te informeren. Zie de Klachten– en geschillenregeling van de NVH.

Aanbevelingen voor de praktijk

Je wilt natuurlijk alles eraan doen om het risico op schadelijke gevolgen te beperken én een klacht of een schadeclaim te voorkomen. Het is niet werkbaar om voorafgaand aan elke vervolgbehandeling met een patiënt zijn medicatiegebruik of algemene gezondheidssituatie door te nemen. Wel kun je voor de start van elke vervolgbehandeling de patiënt vragen of er nog veranderingen zijn op medisch gebied, zoals medicatiegebruik. Om ervoor te zorgen dat de patiënt weet welke informatie relevant is, geef je hem of haar in de eerste behandelsessie een A4’tje met een overzicht van de risicofactoren, zoals medicatiegebruik en zwangerschap. Zet in hierin ook dat de patiënt jou vóór elke vervolgbehandeling op de hoogte moet brengen van de aanwezigheid van vermelde risicofactoren. Dus ook als jij hier niet naar vraagt.

In plaats van het overzicht aan de patiënt te overhandigen, kun je dit ook aan het begin van de behandelrelatie per mail aan de patiënt sturen of in de mail een link naar informatie op de website opnemen. In het dossier hoef je alleen te noteren welke informatie je mondeling hebt gegeven (eventueel aan de hand van een checklist in het dossier) en dat je een overzicht met risicofactoren hebt overhandigd dan wel toegestuurd. Maak je gebruik van een schriftelijke toestemmingsverklaring (informed consent) dan is het advies de informatie als bijlage hieraan toe te voegen.

Advertentie

Laden...