“Met PDRN stimuleer je de huid om zichzelf te verbeteren, in plaats van volume toe te voegen.” Petra Dikrama is dermatoloog in het Erasmus MC en heeft ook een eigen kliniek, Dikrama Clinics, met haar zus. In 2023 presenteerde ze over polydeoxyribonucleotiden (PDRN) op het congres van de European Academy of Dermatology and Venereology (EADV) in Berlijn. Ze zet PDRN al jaren in als behandeling in haar eigen kliniek. Haar presentatie was getiteld: “Een holistische kijk op huidverbetering”. Het praatje was de basis voor een overzichtsartikel over de behandeling op MedNet.
“Injecteerbare polynucleotiden, of PDRN, zijn biostimulatoren die de huid helpen herstellen. Ze bestaan uit gezuiverde DNA-fragmenten, meestal uit vissensperma, en stimuleren celdeling, wondgenezing en weefselregeneratie,” legt Dikrama uit. “Aan cliënten omschrijf ik het meestal als bouwstenen van DNA of RNA. Het is materiaal dat het lichaam herkent en kan gebruiken voor herstel.” De vissoorten die gebruikt worden voor de oogst van DNA-fragmenten zijn zalmachtigen: de regenboogforel en de chumzalm.
Dikrama: “In de huid activeren polynucleotiden fibroblasten via adenosine A2A-receptoren, wat leidt tot de productie van meer collageen, elastine en hyaluronzuur, en tot betere hydratatie en verbeterde doorbloeding. Omdat fibroblasten overal in de huid aanwezig zijn, zie ik bij behandeling ook echt het herstel van het weefsel. Ook ondersteunen ze de zogeheten salvage pathway, die helpt met DNA-herstel, en werken ze ontstekingsremmend.”
Wetenschappelijk bewijs
Het wetenschappelijke bewijs dat tot nu toe voor PDRN beschikbaar is, laat een positief beeld zien, al onderstrepen onderzoekers dat er meer en betere klinische studies nodig zijn. Uit een narrative review uit 20251 blijkt dat er wetenschappelijk bewijs is dat PDRN de huidregeneratie bevordert door de activatie van adenosine-A2A-receptoren en de salvage pathway. De review beschrijft dat er (pre)klinische studies zijn die effect laten zien op wondgenezing, ontstekingsremming, bloedvatengroei en huidstructuur. Op cosmetisch gebied zijn er maar weinig grote onderzoeken bekend. Onderzoekers benadrukken daarbij dat vooral gestandaardiseerde behandelprotocollen en grotere gerandomiseerde studies nodig zijn om cosmetische claims te onderbouwen1.
Met name vanwege de nog beperkte bewijslast is de behandeling niet vergoed. Dikrama verwacht ook bij meer evidence geen vergoeding: “Er is echt ingestoken op de cosmetische markt.” Daarnaast zijn de kosten van PDRN hoog, vaak rond de €350. Dikrama gebruikt het dus alleen in haar werk in haar eigen kliniek. Hoewel ze snapt dat de ziekenhuiszorg meer wetenschappelijke onderbouwing voor nieuwe behandelingen vereist, ziet ze veel waarde voor PDRN in de klinische setting. “Het is nu vooral binnen de cosmetische dermatologie ingeburgerd, niet in de reguliere zorg. Zelf heb ik PDRN gebruikt bij littekens, striae, melasma, eczeem en zelfs psoriasis. Bij melasma zie je het pigment niet helemaal verdwijnen, maar wel duidelijk verminderen,” legt ze uit. “Het werkt bijzonder goed bij littekens, vooral als ze nog niet heel oud zijn. Maar zelfs oude littekens kunnen ermee verbeteren. Daar waar ontsteking en pigment een rol spelen, kun je eigenlijk altijd PDRN overwegen, het helpt ook om operaties, zoals ooglidcorrecties, uit te stellen of beter te laten genezen.”
Bij huidproblemen met veel vasculaire activiteit is het gebruik van PDRN niet aan te bevelen. Na een trauma aan haar been probeerde Dikrama PDRN op zichzelf uit, omdat ze gevoelig is voor pigmentvorming: “Maar ik zag een toename van oppervlakkige vaatjes – die heb ik later weer moeten laseren. Bij vaatrijke indicaties, zoals wijnvlekken, zijn andere behandelingen meer gepast.”
Fibroblasten
Ook voor huidtherapeuten is het aanbieden van PDRN een optie. “Fibroblasten zitten door heel de dermis, dus PDRN is ook effectief als je geen diepe injecties doet, zoals bij microneedling. Bij een aandoening als melasma wil je juist oppervlakkig werken.” Dikrama injecteert voor een PDRN-behandeling meestal drie keer achter elkaar. “Ik houd meestal een interval van vier tot zes weken aan, korter vind ik in de praktijk niet nodig. Daarna hangt het onderhoud af van de indicatie en de patiënt: soms twee keer per jaar, soms drie tot vier keer.” Dikrama is ook enthousiast over PDRN vanwege het gunstige veiligheidsprofiel. “Omdat wat je injecteert volledig wordt afgebroken laat het niets achter in het lichaam. In de praktijk zie je hooguit wat blauwe plekjes, maar ernstige bijwerkingen komen vrijwel niet voor. Ik adviseer het daarom aan mensen die naar mijn kliniek komen met de wens natuurlijk behandeld te worden.”
Referentie
- Marques C, et al. From Polydeoxyribonucleotides (PDRNs) to Polynucleotides (PNs): Bridging the Gap Between Scientific Definitions, Molecular Insights, and Clinical Applications of Multifunctional Biomolecules. Biomolecules. 2025 Jan 19;15(1):148. doi: 10.3390/biom15010148. PMID: 39858543; PMCID: PMC11764130.
