‘Beschermde titels zijn bedacht om een kwaliteitswaarborg te geven’, vertelt Werkhoven. ‘Patiënten weten als ze de titel “huidtherapeut” zien dat iemand de opleiding heeft afgerond en daardoor een bepaalde kwaliteit van zorg moet kunnen leveren.’ Het gaat vooral om duidelijkheid voor patiënten. Zo mag een student huidtherapie zich wel exact zo noemen, dus “student huidtherapie”, maar niet “huidtherapeut i.o.”, of “huidtherapeut in opleiding”. Werkhoven legt uit: ‘Patiënten kunnen zo’n toevoeging achter een titel missen, zeker als i.o. in kleine letters is toegevoegd. Ze kunnen dan ten onterechte denken dat iemand al is afgestudeerd. Door op te treden bij titelmisbruik bieden we dus bescherming aan patiënten.’ De IGJ krijgt hier af en toe meldingen van, vertelt Werkhoven. ‘Voor alle paramedische beroepen in de eerstelijnszorg gaat het om een handjevol per jaar.’
Onderzoek
De IGJ werkt vooral op basis van meldingen van titelmisbruik; inspecteurs zoeken zelf niet actief naar mogelijke overtreders. Als er een melding binnenkomt, wordt deze toegewezen aan een inspecteur, die vervolgens begint met het opbouwen van een dossier. ‘We starten dan een onderzoek, waarbij we eerst controleren of de eventuele overtreder de titel echt gebruikt’, vertelt Werkhoven. ‘Mogelijk presenteert iemand zich op een website of sociale media onterecht als huidtherapeut. In die gevallen checken wij deze geschreven bronnen. Een andere optie is dat het titelmisbruik mondeling gebeurt. In zo’n geval stellen wij vaak eerst schriftelijk vragen aan de mogelijke overtreder.’ Als iemand de titel echt gebruikt, onderzoekt een inspecteur of die persoon de opleiding heeft afgerond. Werkhoven: ‘Daarvoor kijken we eerst in het diplomaregister van het Kwaliteitsregister Paramedici (KP).’ Maar, wie niet in dit register staat, kan de opleiding wel hebben voltooid. Een inschrijving is namelijk niet verplicht. ‘Een volgende stap kan zijn dat wij een diploma opvragen bij de persoon over wie de melding gaat’, vertelt Werkhoven.
Onwetendheid
Het uitgangpunt van de IGJ is vertrouwen in de zorgprofessional, vertelt Werkhoven. ‘We merken dat titelmisbruik vaak voortkomt uit onwetendheid. Zo hebben studenten huidtherapie niet altijd door dat ze zich geen “huidtherapeut i.o.” of “huidtherapeut in opleiding” mogen noemen.’ Dat meestal geen sprake is van kwade bedoelingen, blijkt ook uit de meest voorkomende reactie wanneer overtreders een brief met uitleg van de IGJ krijgen. ‘Zij heffen vrijwel altijd de overtreding op en halen bijvoorbeeld de titel van hun website of stoppen met vertellen aan patiënten dat ze huidtherapeut zijn. Dat is ook de bedoeling: het titelmisbruik moet worden opgeheven.’ Overigens zijn er niet alleen mensen die zichzelf onterecht huidtherapeut noemen, maar ook praktijkhouders die dit over een ander zeggen. Werkhoven: ‘Zij zetten bijvoorbeeld op hun website dat er een huidtherapeut in de praktijk werkt, terwijl het eigenlijk om een student gaat. Soms weet degene over wie het gaat dat niet eens. In zo’n geval sturen we de brief naar de praktijkhouder, want die is verantwoordelijk voor correcte informatie op de website van de praktijk.’
Boete
Als een inspecteur een overtreding constateert bij een zorgaanbieder, kan de IGJ een boete opleggen. Werkhoven: ‘Als we titelmisbruik constateren, wijzen we op de overtreding en geven wij een waarschuwing. Als iemand later opnieuw in beeld komt vanwege mogelijk titelmisbruik, kunnen we ook een boete opleggen. De hoogte van het bedrag is wettelijk vastgelegd in de Beleidsregels bestuurlijke boete van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Die boete is normaal gesproken €3.350 maar kan door omstandigheden hoger of lager uitvallen. In de praktijk zien we niet heel vaak titelmisbuik van een opleidingstitel zoals “huidtherapeut”; misbruik van de beroepstitel ”arts” komt meer voor.’
Samenwerking met NVH
Naast de IGJ speelt ook de NVH een actieve rol in het tegengaan van misbruik van de titel huidtherapeut. Wie een vermoeden heeft van titelmisbruik, kan dan ook het beste een melding doen bij de beroepsvereniging (zie kader). De NVH spreekt mogelijke overtreders aan en verzoekt om acties wanneer sprake is van titelmisbruik. Als zo’n verzoek niets oplevert, doet de NVH een melding bij de IGJ. Deze werkwijze bestaat sinds eind 2025. In dat jaar zijn er 23 meldingen bij de NVH gedaan over het titelmisbruik.
Werkhoven noemt de aanpak van de NVH een elegante oplossing. ‘Het is veel laagdrempeliger wanneer de beroepsvereniging een mogelijke overtreder aanspreekt, dan wanneer ik als inspecteur contact opneem. Ik heb ook van de NVH gehoord dat het goed werkt. En wanneer het verzoek van de NVH niet voldoende oplevert, kan de IGJ alsnog in actie komen. Zo werken NVH en IGJ, ieder vanuit hun rol, samen om de kwaliteit van de huidtherapeutische zorg te waarborgen.’
Titelmisbruik: wat is het en hoe herken je het?
In de praktijk bestaan vier vormen tegen van titelmisbruik en -misleiding.
- Titelmisbruik: zich voordoen als huidtherapeut
Dit is de meest duidelijke vorm van titelmisbruik. Iemand noemt zichzelf huidtherapeut, terwijl diegene dat niet is. Dit kan worden beboet. - Titelmisbruik: verkeerd gebruik van toevoegingen
Soms worden er woorden toegevoegd aan de titel ‘huidtherapeut’, zoals: ‘huidtherapeut i.o.’, ‘huidtherapeut in opleiding’ of ‘huidtherapeut assistent’. Dit is niet toegestaan en valt onder titelmisbruik. Wél toegestaan zijn ‘student aan de opleiding Huidtherapie’ of ‘Assistent van de huidtherapeut’. Ook praktijken gebruiken soms verkeerde termen op websites of in communicatie. Dan lijkt het alsof er een huidtherapeut werkzaam is, terwijl dat niet zo is. Hierbij gaat het over werken onder de titel huidtherapeut. Ook al kan dit per ongeluk gebeuren, dit kan wel worden beboet. - Titelmisleiding: verwarrende of misleidende termen
Hierbij wordt de titel ‘huidtherapeut’ gecombineerd met een aanduiding, zoals bij ‘orthomoleculaire huidtherapeut’, ‘huidtherapeutische diëtist’ of ‘huidtherapeutische behandelingen’, zonder dat een huidtherapeut in dienst is. Dit kan zorgen voor verwarring bij cliënten, omdat zij denken dat ze huidtherapeutische zorg ontvangen. Dit brengt risico’s met zich mee en zorgt voor een oneerlijke handelspraktijk. - Logomisbruik
Het NVH‑logo mag alleen worden gebruikt door NVH‑leden of door praktijken waar een NVH‑lid werkt. Gebruik door anderen is niet toegestaan, omdat hierbij de indruk wordt gewekt dat een huidtherapeut werkzaam is.
De acties van de NVH bij een melding
Wanneer de NVH een melding ontvangt, nemen wij altijd contact op met de betrokken persoon of organisatie. We leggen uit wat er misgaat en waarom dit niet is toegestaan. Daarbij wijzen wij op het feit dat titelmisbruik niets is toegestaan; op de risico’s voor cliënten, zoals ondeskundige zorg; en op de oneerlijke handelspraktijk die ontstaat wanneer iemand zich als huidtherapeut presenteert zonder dat te zijn. We vragen om de situatie aan te passen, bijvoorbeeld door het verwijderen van onjuiste titels, beschrijvingen of advertenties. Als er geen actie wordt ondernomen en de fout niet wordt hersteld, doet de NVH een melding bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Op die manier bewaken we samen de kwaliteit en veiligheid van de huidtherapeutische zorg.
